چک لیست ۷ مرحلهای برای تحلیل و پیادهسازی مدل راه تویوتا
نوشته دکترمازیارمیر
13اردیبهشت 1399
1. **تعریف فلسفه سازمانی بلندمدت
تدوین مأموریت و چشمانداز مبتنی بر ارزشآفرینی پایدار.
2. **شناسایی اتلافها در سیستم
تحلیل مودا (Muda)، مورا (Mura) و موری (Muri).
3. **طراحی جریان ارزش (Value Stream Mapping)
شناسایی نقاط گلوگاهی در فرآیند.
4. **استانداردسازی عملیات و ایجاد سیستم کششی
استفاده از Kanban و One Piece Flow.
5. **توانمندسازی منابع انسانی و توسعه رهبران داخلی**
6. *ایجاد سیستم حل مسئله علمی
ابزارهایی مانند A3، 5Why، PDCA.
7. **ایجاد فرهنگ یادگیری سازمانی و کایزن دائمی
——————————————————–
# ۱۴ اصل اصلی راه تویوتا (مدل لایکر)
1. فلسفه بلندمدت
تصمیمات باید بر اساس **منافع بلندمدت سازمان و جامعه** باشد.
2. ایجاد جریان فرآیندی
فرآیندها باید **جریان پیوسته** داشته باشند.
3. سیستم کششی تولید فقط بر اساس تقاضای واقعی مشتری
4. هموارسازی تولید (Heijunka)
5. توقف برای حل مشکل (Jidoka)
6. استانداردسازی کار
7. مدیریت بصری
8. استفاده از فناوری قابل اعتماد
9. توسعه رهبران داخلی
10. توسعه تیمهای کاری قدرتمند
11. احترام به تأمینکنندگان
12. مشاهده مستقیم واقعیت (Genchi Genbutsu)
13. تصمیمگیری اجماعی (Nemawashi)
14. کایزن و یادگیری سازمانی
————————————————————
# ۲۴ اصل اجرایی در توسعه مدل تویوتا
این اصول در بسیاری از تحقیقات مدیریتی برای عملیاتی کردن مدل لایکر مطرح شدهاند:
1. تمرکز بر مشتری
2. حذف مودا (اتلاف)
3. حذف مورا (نوسان)
4. حذف موری (فشار بیش از حد)
5. جریان تکقطعهای
6. تولید بهنگام (JIT)
7. سیستم کانبان
8. مدیریت دیداری
9. استانداردسازی فرآیند
10. حل مسئله علمی
11. تحلیل ریشهای مشکل
12. یادگیری سازمانی
13. توسعه کارکنان
14. احترام به انسان
15. کار تیمی
16. رهبری خدمتگزار
17. مدیریت دانش
18. بهبود مستمر
19. نوآوری تدریجی
20. تمرکز بر کیفیت
21. کاهش زمان چرخه
22. یکپارچگی زنجیره تأمین
23. اعتماد سازمانی
24. فرهنگ سازمانی یادگیرنده
————————————————————
# ارتباط مدل تویوتا با Lean Management
مدل تویوتا اساس شکلگیری **Lean Management** است.
اصول کلیدی Lean:
– Value (ارزش برای مشتری)
– Value Stream (جریان ارزش)
– Flow (جریان)
– Pull (کشش)
– Perfection (کمال)
طبق تحقیقات **MIT Lean Enterprise Institute**
پیادهسازی Lean میتواند:
– ۳۰ تا ۵۰ درصد کاهش هزینه
– ۵۰ درصد کاهش زمان تحویل
– ۴۰ درصد افزایش بهرهوری
ایجاد کند.
————————————————————
# ارتباط Toyota Way با Six Sigma
| Toyota Way | Six Sigma |
|————-|———–|
| حذف اتلاف | کاهش خطا |
| تمرکز بر فرآیند | تمرکز بر داده |
| بهبود مستمر | بهبود آماری |
مدل ترکیبی معروف:
**Lean Six Sigma**
مراحل آن:
DMAIC
Define
Measure
Analyze
Improve
Control
————————————————————
# مقایسه با مدل دمینگ
مدل دمینگ (PDCA)
Plan
Do
Check
Act
در تویوتا:
PDCA پایه **کایزن و حل مسئله** است.
ادوارد دمینگ در دهه 1950 آموزشهای کیفیت را در ژاپن ارائه کرد و تویوتا آن را توسعه داد.
————————————————————
# مقایسه با مدل EFQM
مدل تعالی سازمانی EFQM شامل:
1. رهبری
2. استراتژی
3. کارکنان
4. مشارکتها
5. فرآیندها
6. نتایج مشتری
7. نتایج کارکنان
8. نتایج جامعه
9. نتایج کلیدی
شباهت اصلی:
تمرکز بر **بهبود مستمر و کیفیت سازمانی**
————————————————————
# دیدگاه موافقان و مخالفان
## موافقان
### Jeffrey Liker
مدل تویوتا بهترین نمونه **مدیریت مبتنی بر فرآیند و انسان** است.
### James Womack
Lean تفکر مدیریتی قرن ۲۱ است.
### Harvard Business School
تویوتا یکی از پایدارترین مدلهای رقابتی جهان را دارد.
————————————————————
## مخالفان
### Steven Spear
اجرای ناقص Lean در بسیاری از شرکتها باعث شکست شده است.
### MIT Research
۷۰٪ سازمانها فقط ابزارها را اجرا میکنند نه فرهنگ را.
### McKinsey
پیادهسازی Lean بدون تغییر رهبری سازمان شکست میخورد.
————————————————————
# نمونههای جهانی موفق
## Toyota
بزرگترین تولیدکننده خودرو جهان.
## Boeing
استفاده از Lean در مونتاژ هواپیما.
# Intel
بهبود بهرهوری کارخانههای نیمههادی.
## Nike
Lean در زنجیره تأمین جهانی.
## Virginia Mason Hospital
اجرای Lean در بیمارستانها.
————————————————————
# مستندات علمی
Jeffrey K. Liker (2004)
The Toyota Way
Taiichi Ohno (1988)
Toyota Production System
James Womack (1996)
Lean Thinking
MIT International Motor Vehicle Program
Harvard Business Review – Lean Enterprise
————————————————————
# جمعبندی نهایی
مدل **Toyota Way** را میتوان یکی از **موفقترین پارادایمهای مدیریت صنعتی در قرن بیستم و بیست و یکم** دانست.
موفقیت این مدل ناشی از سه عنصر بنیادی است:
1. **فلسفه بلندمدت و مسئولیت اجتماعی
2. **فرآیندهای ناب و حذف اتلاف
. **توسعه انسان و یادگیری سازمانی
در واقع **تویوتا بیشتر از آنکه یک سیستم تولید باشد، یک فرهنگ مدیریتی است.
اگر فقط ابزارها اجرا شوند (مثل کانبان یا کایزن) ولی **فرهنگ سازمانی تغییر نکند، سیستم شکست میخورد.
به همین دلیل بسیاری از شرکتهای جهان توانستهاند ابزارهای Lean را تقلید کنند اما **فرهنگ تویوتا را نه.
